FREE CYPRUS

Αρχική › Χρονολόγιο: η Κύπρος από το 1960 ως σήμερα

Χρονολόγιο: η Κύπρος από το 1960 ως σήμερα

Το Κυπριακό δεν άρχισε το 1974, αλλά η εισβολή του 1974 δημιούργησε τη διαίρεση που υπάρχει ακόμα. Αυτές είναι οι σημαντικές ημερομηνίες.

  1. Ανεξαρτησία

    Η Κύπρος γίνεται ανεξάρτητη δημοκρατία μετά τη βρετανική αποικιοκρατία. Με τη Συνθήκη Εγγυήσεως, Ελλάδα, Τουρκία και Ηνωμένο Βασίλειο γίνονται εγγυήτριες της ανεξαρτησίας και της συνταγματικής τάξης της. Η Βρετανία κρατά δύο στρατιωτικές βάσεις.[32]

  2. Διακοινοτικές συγκρούσεις

    Τον Δεκέμβριο του 1963 ξεσπούν συγκρούσεις ανάμεσα σε Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους. Πολλοί Τουρκοκύπριοι αποσύρονται σε ένοπλους θύλακες και αποχωρούν από τους θεσμούς του κράτους. Τον Μάρτιο του 1964 το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ δημιουργεί ειρηνευτική δύναμη, την UNFICYP, που βρίσκεται στο νησί ως σήμερα.[5]

  3. Η Ελληνική Μεραρχία

    Η Ελλάδα στέλνει μυστικά στην Κύπρο μεραρχία περίπου 10.000 ανδρών για να αποτρέψει τουρκική εισβολή.[28]

  4. Κοφίνου

    Αφού Τουρκοκύπριοι μαχητές εμποδίζουν περιπολίες της αστυνομίας, η Εθνική Φρουρά υπό τον στρατηγό Γρίβα επιτίθεται στον Άγιο Θεόδωρο και στην Κοφίνου, κοντά στη Λάρνακα. Σκοτώνονται 22 έως 27 Τουρκοκύπριοι (οι πηγές διαφέρουν). Η Τουρκία απειλεί με εισβολή και Ελλάδα και Τουρκία φτάνουν στα πρόθυρα πολέμου. Με συμφωνία υπό αμερικανική μεσολάβηση, η Ελλάδα ανακαλεί τον Γρίβα και αποσύρει τη μεραρχία, μαζί με τον βαρύ οπλισμό της, από τον Δεκέμβριο του 1967 ως τον Ιανουάριο του 1968. Η Κύπρος χάνει την ισχυρότερη άμυνά της. Τον ίδιο μήνα ο ίδιος ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών δηλώνει στη Βουλή ότι η αναχώρηση των Ελλήνων στρατιωτικών «άλλαξε την ισορροπία δυνάμεων». Επτά χρόνια αργότερα, η Κύπρος αντιμετωπίζει την τουρκική εισβολή χωρίς αυτούς. Τον Δεκέμβριο του 1967 η τουρκοκυπριακή ηγεσία συγκροτεί χωριστή «προσωρινή διοίκηση».[29][14][30][31]

  5. Το πραξικόπημα

    Η στρατιωτική χούντα της Ελλάδας, σε συνεργασία με Ελληνοκύπριους εξτρεμιστές (ΕΟΚΑ Β΄), ανατρέπει τον Πρόεδρο Μακάριο. Στόχος είναι η ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα.[4]

  6. Η εισβολή

    Η Τουρκία αποβιβάζει στρατεύματα στη βόρεια ακτή κοντά στην Κερύνεια, επικαλούμενη τα δικαιώματά της από τη Συνθήκη Εγγυήσεως. Την ίδια μέρα το Ψήφισμα 353 του Συμβουλίου Ασφαλείας ζητά κατάπαυση του πυρός και αποχώρηση του ξένου στρατιωτικού προσωπικού.[6]

  7. Καταρρέει το πραξικόπημα

    Η κυβέρνηση του πραξικοπήματος στη Λευκωσία πέφτει και την επομένη καταρρέει και η χούντα στην Αθήνα. Η συνταγματική τάξη αποκαθίσταται στην Κύπρο. Αρχίζουν συνομιλίες στη Γενεύη.[24]

  8. Η δεύτερη επίθεση

    Ενώ οι συνομιλίες συνεχίζονται, η Τουρκία εξαπολύει δεύτερη, μεγαλύτερη επίθεση. Όταν τελειώνει, τα τουρκικά στρατεύματα ελέγχουν το 36,2% του νησιού, μαζί με την Κερύνεια, τη Μόρφου και την Αμμόχωστο. Στις 16 Αυγούστου το Ψήφισμα 360 του Συμβουλίου Ασφαλείας καταγράφει την επίσημη αποδοκιμασία του για τις μονομερείς στρατιωτικές ενέργειες κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας.[7][1]

  9. Ξεριζωμός

    Ελληνοκύπριοι φεύγουν ή εκδιώκονται από τον βορρά. Τουρκοκύπριοι του νότου μετακινούνται στον βορρά, πολλοί με συμφωνία του 1975. Το νησί χωρίζεται κατά μήκος της «πράσινης γραμμής» που επιτηρεί ο ΟΗΕ.[24]

  10. Μονομερής ανακήρυξη

    Η τουρκοκυπριακή ηγεσία ανακηρύσσει την «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου». Τρεις μέρες αργότερα το Ψήφισμα 541 του Συμβουλίου Ασφαλείας την κηρύσσει νομικά άκυρη και καλεί όλα τα κράτη να μην την αναγνωρίσουν. Μόνο η Τουρκία την αναγνωρίζει.[8]

  11. Βαρώσια

    Το Ψήφισμα 550 του Συμβουλίου Ασφαλείας κρίνει απαράδεκτη κάθε απόπειρα εποικισμού των Βαρωσίων από άλλους πλην των κατοίκων τους και ζητά να τεθεί η περιοχή υπό διοίκηση του ΟΗΕ.[9]

  12. Λοϊζίδου κατά Τουρκίας

    Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων κρίνει την Τουρκία υπεύθυνη επειδή στερεί από μια Ελληνοκύπρια πρόσφυγα την πρόσβαση στην περιουσία της στην Κερύνεια.[15]

  13. Κύπρος κατά Τουρκίας

    Το Τμήμα Ευρείας Σύνθεσης του Δικαστηρίου κρίνει την Τουρκία υπεύθυνη για πολλαπλές παραβιάσεις της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου στον βορρά — για τους αγνοούμενους, τους εκτοπισμένους και τους εγκλωβισμένους.[16]

  14. Ανοίγουν τα οδοφράγματα

    Για πρώτη φορά από το 1974 οι Κύπριοι μπορούν να περάσουν τη γραμμή διαίρεσης από καθορισμένα σημεία.[20]

  15. Το σχέδιο Ανάν

    Ένα σχέδιο επανένωσης του ΟΗΕ τίθεται σε χωριστά δημοψηφίσματα. Οι Τουρκοκύπριοι το εγκρίνουν (64,9% ναι). Οι Ελληνοκύπριοι το απορρίπτουν (75,8% όχι), κυρίως λόγω των εγγυήσεων ασφαλείας, της παραμονής τουρκικών στρατευμάτων και της επιστροφής των προσφύγων. Το σχέδιο αποσύρεται.[25][26]

  16. Ένταξη στην ΕΕ

    Η Κύπρος γίνεται μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το δίκαιο της ΕΕ αναστέλλεται στον βορρά μέχρι τη λύση.[19][27]

  17. Βάρναβα και άλλοι κατά Τουρκίας

    Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων κρίνει ότι η Τουρκία παραβίασε τα δικαιώματα εννέα αγνοουμένων και των οικογενειών τους, επειδή δεν ερεύνησε την τύχη τους.[17]

  18. 90 εκατ. ευρώ

    Το Δικαστήριο υποχρεώνει την Τουρκία να καταβάλει 30 εκατ. ευρώ στους συγγενείς των αγνοουμένων και 60 εκατ. ευρώ στους εγκλωβισμένους Ελληνοκύπριους της χερσονήσου της Καρπασίας.[18]

  19. Κραν Μοντανά

    Οι συνομιλίες υπό τον ΟΗΕ στην Ελβετία καταρρέουν. Η ασφάλεια και το μέλλον των τουρκικών στρατευμάτων είναι από τα βασικά σημεία διαφωνίας.[1]

  20. Μερικό «άνοιγμα» των Βαρωσίων

    Οι τουρκοκυπριακές αρχές, με τη στήριξη της Τουρκίας, ανοίγουν τμήμα της περίκλειστης περιοχής. Το Συμβούλιο Ασφαλείας ζητά να ανακληθούν όλα τα βήματα που έγιναν στα Βαρώσια από τον Οκτώβριο του 2020.[34][12]

  21. Νέες επαφές

    Τον Οκτώβριο του 2025 εκλέγεται Τουρκοκύπριος ηγέτης υπέρ της επανένωσης. Το 2026 ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ επισκέπτεται το νησί, οι δύο ηγέτες συναντώνται τακτικά και τον Νοέμβριο του 2026 συμφωνούν να ανοίξουν νέα σημεία διέλευσης.[35][36][37]

  22. Ακόμα διαιρεμένη

    Το νησί παραμένει διαιρεμένο. Τα τουρκικά στρατεύματα παραμένουν στον βορρά. Οι αγνοούμενοι, οι εκτοπισμένοι και τα Βαρώσια παραμένουν ανοιχτά ζητήματα.

Ερωτήσεις για αυτά τα γεγονότα

Τι έγινε στην Κύπρο το 1974;

Στις 15 Ιουλίου 1974 η ελληνική στρατιωτική χούντα ανέτρεψε με πραξικόπημα τον Πρόεδρο της Κύπρου. Στις 20 Ιουλίου η Τουρκία εισέβαλε. Το πραξικόπημα κατέρρευσε σε λίγες μέρες, αλλά τον Αύγουστο η Τουρκία εξαπέλυσε δεύτερη επίθεση και κατέλαβε το 36,2% του νησιού. Από τότε η Κύπρος είναι διαιρεμένη.[4][1]

Έγινε πραξικόπημα πριν από την εισβολή;

Ναι. Στις 15 Ιουλίου 1974 η στρατιωτική χούντα της Ελλάδας, με Ελληνοκύπριους εξτρεμιστές, ανέτρεψε τον Πρόεδρο Μακάριο για να ενώσει την Κύπρο με την Ελλάδα. Ήταν βαρύ έγκλημα κατά της Κύπρου. Κατέρρευσε στις 23–24 Ιουλίου. Κάθε τίμια αφήγηση του 1974 πρέπει να περιλαμβάνει και το πραξικόπημα και την εισβολή.[4]

Τι είναι τα Βαρώσια;

Τα Βαρώσια είναι η σύγχρονη συνοικία της Αμμοχώστου, άλλοτε μεγάλος τουριστικός προορισμός. Οι κάτοικοί τους έφυγαν το 1974 και ο τουρκικός στρατός τα περιέφραξε. Το Συμβούλιο Ασφαλείας ζητά να επιστραφούν στους νόμιμους κατοίκους τους υπό διοίκηση του ΟΗΕ. Από το 2020 τμήματά τους έχουν «ανοίξει», κάτι που το Συμβούλιο Ασφαλείας έχει καταδικάσει.[9][12]

Τι ήταν το σχέδιο Ανάν και γιατί απορρίφθηκε;

Ήταν σχέδιο του ΟΗΕ για επανένωση της Κύπρου σε ομοσπονδία. Τον Απρίλιο του 2004 το 64,9% των Τουρκοκυπρίων ψήφισε ναι και το 75,8% των Ελληνοκυπρίων όχι. Πολλοί Ελληνοκύπριοι διαφώνησαν με τις ρυθμίσεις ασφαλείας, την παραμονή τουρκικών στρατευμάτων και τους περιορισμούς στην επιστροφή των προσφύγων. Οι απόψεις για το σχέδιο παραμένουν διχασμένες.[25][26]

Όλες οι ερωτήσεις →