FREE CYPRUS

Αρχική › Τι λέει το διεθνές δίκαιο για την Κύπρο

Τι λέει το διεθνές δίκαιο για την Κύπρο

Ο ΟΗΕ, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και η Ευρωπαϊκή Ένωση αναγνωρίζουν την Κυπριακή Δημοκρατία ως το μόνο νόμιμο κράτος στο νησί. Καμία χώρα εκτός από την Τουρκία δεν αναγνωρίζει την «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου».

Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ

Το Συμβούλιο Ασφαλείας έχει ζητήσει την αποχώρηση των ξένων στρατευμάτων, έχει κηρύξει νομικά άκυρο το βόρειο «κράτος» του 1983 και έχει ζητήσει να τεθούν τα Βαρώσια υπό διοίκηση του ΟΗΕ.

  • Ψήφισμα 353 (1974) — ζητά κατάπαυση του πυρός και τερματισμό της ξένης στρατιωτικής επέμβασης στην Κύπρο.[6]
  • Ψήφισμα 360 (1974) — καταγράφει την επίσημη αποδοκιμασία του Συμβουλίου για τις μονομερείς στρατιωτικές ενέργειες κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας.[7]
  • Ψήφισμα 541 (1983) — κηρύσσει νομικά άκυρη την ανακήρυξη τουρκοκυπριακού κράτους του 1983 και ζητά την ανάκλησή της.[8]
  • Ψήφισμα 550 (1984) — καταδικάζει τις αποσχιστικές ενέργειες, απορρίπτει τον εποικισμό των Βαρωσίων από άλλους πλην των κατοίκων τους και ζητά να τεθούν υπό διοίκηση του ΟΗΕ.[9]
  • Ψήφισμα 789 (1992) — επαναβεβαιώνει το καθεστώς των Βαρωσίων.[10]
  • Προεδρικές δηλώσεις 2020 και 2021 — ζητούν να ανακληθούν όλα τα βήματα που έγιναν στα Βαρώσια από τον Οκτώβριο του 2020.[11][12]

Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων

Το Δικαστήριο έχει κρίνει επανειλημμένα ότι η Τουρκία ασκεί πραγματικό έλεγχο στον βορρά της Κύπρου και είναι επομένως υπεύθυνη για τις παραβιάσεις δικαιωμάτων εκεί.[16]

  • Λοϊζίδου κατά Τουρκίας (1996) — το δικαίωμα μιας πρόσφυγα στην περιουσία της.[15]
  • Κύπρος κατά Τουρκίας (2001) — παραβιάσεις για τους αγνοούμενους, τα σπίτια και τις περιουσίες των εκτοπισμένων και τους εγκλωβισμένους.[16]
  • Βάρναβα και άλλοι κατά Τουρκίας (2009) — παράλειψη διερεύνησης της τύχης αγνοουμένων.[17]
  • Κύπρος κατά Τουρκίας, δίκαιη ικανοποίηση (2014) — 90 εκατ. ευρώ για τους συγγενείς των αγνοουμένων και τους εγκλωβισμένους της χερσονήσου της Καρπασίας. Την εκτέλεση των αποφάσεων εποπτεύει η Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης.[18]

Ευρωπαϊκή Ένωση

Σύμφωνα με το Πρωτόκολλο αριθ. 10 της Συνθήκης Προσχώρησης του 2003, ολόκληρη η Κύπρος εντάχθηκε στην ΕΕ, αλλά το δίκαιο της ΕΕ αναστέλλεται στις περιοχές όπου η κυπριακή κυβέρνηση δεν ασκεί πραγματικό έλεγχο.[19]

Η αναστολή θα αρθεί όταν λυθεί το Κυπριακό. Όσοι έχουν την ιθαγένεια της Κυπριακής Δημοκρατίας — και πολλοί Τουρκοκύπριοι — είναι πολίτες της ΕΕ. Η διακίνηση προσώπων και αγαθών μέσω της γραμμής διαίρεσης ρυθμίζεται από τον Κανονισμό της Πράσινης Γραμμής της ΕΕ.[20]

Και η θέση της Τουρκίας;

Η Τουρκία λέει ότι ενήργησε το 1974 με βάση το άρθρο IV της Συνθήκης Εγγυήσεως για να προστατεύσει τους Τουρκοκύπριους μετά το πραξικόπημα. Ο ισχυρισμός αυτός αμφισβητείται.[33][32]

Όποια άποψη κι αν έχει κανείς για την πρώτη απόβαση, το πραξικόπημα είχε καταρρεύσει πριν από την επίθεση του Αυγούστου, το Συμβούλιο Ασφαλείας αποδοκίμασε τη στρατιωτική ενέργεια, και καμία ερμηνεία της Συνθήκης δεν επιτρέπει σε εγγυήτρια δύναμη να διχοτομήσει τη χώρα που εγγυάται.[7]

Ερωτήσεις για το δίκαιο

Είναι κατεχόμενος ο βορράς της Κύπρου;

Ναι, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, την ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, που θεωρούν τον βορρά τμήμα της Κυπριακής Δημοκρατίας υπό τουρκικό έλεγχο. Μόνο η Τουρκία αναγνωρίζει την «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου».[8][19][16]

Γιατί η Τουρκία το αποκαλεί «ειρηνευτική επιχείρηση»;

Η Τουρκία λέει ότι επενέβη με βάση τη Συνθήκη Εγγυήσεως του 1960 για να προστατεύσει τους Τουρκοκύπριους μετά το πραξικόπημα της ελληνικής χούντας. Τον Ιούλιο του 1974 η Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης αναγνώρισε ότι η Τουρκία άσκησε δικαίωμα επέμβασης. Όμως η διεθνής στάση άλλαξε μετά τη δεύτερη επίθεση του Αυγούστου, που έγινε αφού είχε τελειώσει το πραξικόπημα· στις 16 Αυγούστου το Συμβούλιο Ασφαλείας αποδοκίμασε επίσημα τις στρατιωτικές ενέργειες κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας. Πάνω από πενήντα χρόνια μετά, η Συνθήκη δεν μπορεί να δικαιολογήσει τη συνεχιζόμενη στρατιωτική παρουσία και τη διαίρεση.[33][7][32]

Είναι ο βορράς της Κύπρου μέρος της ΕΕ;

Νομικά, ναι. Ολόκληρο το νησί εντάχθηκε στην ΕΕ το 2004. Το δίκαιο της ΕΕ έχει ανασταλεί στον βορρά μόνο επειδή η κυπριακή κυβέρνηση δεν μπορεί να ασκήσει εκεί έλεγχο. Θα ισχύσει σε όλο το νησί μετά τη λύση.[19][20]

Μπορούν οι Ελληνοκύπριοι να επιστρέψουν στα σπίτια τους στον βορρά;

Μπορούν να τα επισκεφθούν από τα σημεία διέλευσης που άνοιξαν το 2003, αλλά δεν μπορούν να πάρουν πίσω τα σπίτια και τη γη τους. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έχει κρίνει ότι η άρνηση πρόσβασης στην περιουσία τους παραβιάζει τα δικαιώματά τους.[15][16]